Wskazówki

Bazując na doświadczeniach związanych z praktycznym stosowaniem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 1141/2014 (zwanego dalej „rozporządzeniem") Urząd ds. Europejskich Partii Politycznych i Europejskich Fundacji Politycznych (zwany dalej „urzędem") stara się udostępnić europejskim partiom politycznym i europejskim fundacjom politycznym niewyczerpujący zbiór wskazówek. Żadna ze wskazówek udzielonych przez urząd nie wpływa na bezpośrednio wiążący charakter rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014. Co więcej, takie wskazówki mogą podlegać dostosowaniom w miarę zdobywania doświadczenia i/lub w następstwie zmian w ramach prawnych.

Formy wkładów i darowizn

· Płatności spoza UE: Sąd Unii Europejskiej wyjaśnił, że stron mających siedzibę poza UE nie można uznać za partie polityczne w rozumieniu rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014, ponieważ ich członkami nie są obywatele Unii i z tego względu nie mogą one wnosić wkładów finansowych (wyrok z 25 listopada 2020 r., ACRE przeciwko Parlamentowi, sprawa T-107/19). Zakaz otrzymywania darowizn od władz publicznych, podmiotów prywatnych bądź osób fizycznych z krajów trzecich ustanowiono w art. 20 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014.

· W związku z powyższym płatności otrzymane przez europejskie partie polityczne muszą zostać w trybie natychmiastowym zwrócone zgodnie z art. 20 ust. 6 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014. W przeciwnym przypadku urząd będzie musiał rozważyć nałożenie kar przewidzianych w art. 27 ust. 2 lit. i) tego rozporządzenia.

· Zgodnie z art. 2 ust. 7 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014 „darowizna" z definicji to nie tylko bezpośrednie płatności, ale również płatności pośrednie w formie „wszelkich innych transakcji, które stanowią korzyść ekonomiczną dla danej europejskiej partii politycznej lub europejskiej fundacji politycznej, z wyjątkiem wkładów od członków". Może to obejmować transakcje pomiędzy stronami trzecimi odciążające europejską partię lub fundację polityczną od płatności, które w przeciwnym razie musiałyby uregulować.


Darowizny – przypisanie

  • Darowizny zgłoszone Urzędowi zgodnie z art. 20 ust. 4 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014 i otrzymane przez europejskie partie polityczne oraz europejskie fundacje polityczne w roku N+1 mogą zostać przez nie przypisane do roku N wyłącznie w bardzo szczególnych okolicznościach.
  • Aby Urząd uznał ich przypisanie do roku N, europejskie partie polityczne oraz europejskie fundacje polityczne muszą dostarczyć dokumentację wykazującą, że zobowiązanie do wpłaty omawianej darowizny darczyńca podjął przed rokiem N+1, oraz że zawarto wiążącą umowę, w której wyznaczono wpłatę darowizny na rok N.
  • Właściwą dokumentację należy przesłać Urzędowi już w ciągu roku N, nawet jeśli wpłata darczyńcy jeszcze nie wpłynęła, np. umowę darowizny bądź jakiekolwiek stosowne ustalenia umowne, zobowiązanie jednostronne, zlecenie płatnicze lub komunikat na ten temat, również w formie listu i/lub wiadomości elektronicznej, faktury itd.

Pojedyncze darowizny

  • Zgodnie z art. 20 ust. 4 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014 europejskie partie polityczne i europejskie fundacje polityczne niezwłocznie zgłaszają Urzędowi „pojedyncze darowizny" przekraczające 12 000 EUR.

  • Urząd oceni indywidualnie dla każdego przypadku, czy również kilka płatności od jednego darczyńcy kwalifikuje się jako „pojedyncza darowizna".

    • Może tak być w szczególności w przypadku, gdy umowa wstępna zawarta z darczyńcą dotyczyła jednej darowizny, ale płatność nastąpiła w kilku transzach.

    • W przypadku niezależnych spontanicznych płatności od tego samego darczyńcy Urząd zazwyczaj nie traktuje ich jako „pojedynczej darowizny", która wymaga natychmiastowego zgłoszenia, w przypadku gdy skumulowane kwoty przekraczają 12 000 EUR (nie naruszając wymogów regularnej sprawozdawczości w trakcie procesu sporządzania rocznego sprawozdania finansowego).

Faktyczny darczyńca

  • Oceniając legalność darowizn na podstawie art. 20 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014, Urząd musi zweryfikować i określić dokładną tożsamość darczyńcy w przypadku, gdy w udzieleniu takiej darowizny uczestniczy więcej niż jedna osoba lub więcej niż jeden podmiot.

  • Może tak być na przykład w sytuacji, gdy jeden podmiot prawny w ramach grupy przedsiębiorstw kontaktuje się bezpośrednio z europejską partią polityczną lub europejską fundacją polityczną w sprawie darowizny, natomiast inny podmiot należący do tej samej grupy przedsiębiorstw ostatecznie dokonuje odpowiedniej płatności.

  • W takiej sytuacji Urząd będzie opierał się na koncepcji „faktycznego darczyńcy", tj. oceni skąd, w ramach danej grupy przedsiębiorstw, rzeczywiście pochodzi płatność. W swojej ocenie Urząd weźmie pod uwagę między innymi następujące czynniki:

    • Który podmiot był bezpośrednio zaangażowany w stworzenie podstawy prawnej płatności (np. negocjował umowę sponsorską)?

    • Czy podmiot ten mógł samodzielnie decydować o treści umowy i warunkach płatności?

    • Jaka była rola i zakres odpowiedzialności drugiego zaangażowanego podmiotu? Czy działał on jedynie jako dostawca usług płatniczych, czy też pełnił odpowiedzialną rolę w przedmiotowej umowie?
  • W każdym razie żadna z osób ani podmiotów uczestniczących w procesie przekazania darowizny (zarówno inicjator, jak i płatnik) nie może znajdować się w sytuacji zakazanej na mocy art. 20 ust. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014.

Stawki rabatowe

  • Zgodnie z art. 2 ust. 7 i 8 rozporządzenia przekazanie towarów, świadczenie usług (w tym udzielenie pożyczki) lub wykonanie pracy po cenie niższej od wartości rynkowej stanowi darowiznę, a jeśli taka darowizna pochodzi od podmiotu uznanego za członka w rozumieniu rozporządzenia - wkład od członka. W takim wypadku i w odpowiednim zakresie zastosowanie mają odnoszące się do darowizn i wkładów przepisy dotyczące zgłaszania oraz ograniczenia zawarte w szczególności w art. 20 rozporządzenia.

  • Jednakże nie wszystkie rabaty stanowią darowiznę lub wkład w rozumieniu rozporządzenia. Konieczna jest bowiem ocena wysokości i zakresu rabatu. Ściślej rzecz ujmując, aby ustalić, czy przekazywanie towarów, świadczenie usług i wykonywanie prac po obniżonej cenie należałoby uznać za darowiznę lub wkład, trzeba rozważyć:

    • czy rabat przynosi korzyść tylko jednej europejskiej partii albo fundacji politycznej lub przynosi tej partii lub fundacji więcej korzyści niż innym - co wskazywałoby na darowiznę lub wkład - czy jednak w taki sam sposób przynosi korzyść grupie potencjalnych konsumentów określonych z góry na podstawie obiektywnych kryteriów (np. rabat przyznawany wszystkim organizacjom pozarządowym) oraz w każdym wypadku

    • czy rabat jest niezgodny z powszechnie przyjmowanymi zasadami rynkowymi (np. przekazywanie towarów lub świadczenie usług poniżej kosztów), co wskazywałoby na darowiznę lub wkład.

Rozdział między europejską partią polityczną a powiązaną z nią europejską fundacją polityczną

  • Zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014 należy zapewnić rozdział między odpowiednimi strukturami bieżącego zarządzania i kierownictwa a rachunkami finansowymi każdej europejskiej partii politycznej i powiązanej z nią europejskiej fundacji politycznej.

  • W odniesieniu do odpowiednich struktur zarządzania oznacza to w szczególności, że organy zarządzania obu organizacji muszą pozostać nie tylko formalnie odrębne, ale również strukturalnie zdolne do podejmowania w praktyce niezależnych od siebie decyzji dotyczących zarządzania.

    • Pod tym kątem należy oceniać między innymi procedury podejmowania decyzji zawarte w statutach lub przepisach wykonawczych obu organizacji, w szczególności w odniesieniu do ważenia praw głosu osoby sprawującej funkcję w organach zarządzania obu organizacji oraz wszelkich uprawnień wykonawczych bezpośrednio jej przyznanych.

    • W konsekwencji należy wykluczyć, by taka osoba mogła, z własnej inicjatywy i bez konieczności ubiegania się o większość w organie zarządzającym tej organizacji, wymusić wykonanie przez jedną z tych dwóch organizacji decyzji podjętej przez drugą organizację lub w imieniu drugiej organizacji. Konkretne kompetencje w zakresie zastępstwa przypisane do stanowiska przewidzianego dla tej osoby mogą zatem mieć dodatkowe znaczenie. .

    • Bieżące zarządzanie poszczególnych organizacji nie może być całkowicie w rękach tych samych osób. W przypadku częściowego ich pokrywania się Urząd zbada, czy zapewniono wystarczający poziom autonomii operacyjnej obu podmiotów.

Zabezpieczenia przed ingerencją zagraniczną

  • Zgodnie z art. 10 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 4, art. 3 ust. 1 lit. b) i art. 3 ust. 2 lit. e) rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1141/2014 należy wprowadzić pewne rozróżnienie między obywatelami lub podmiotami z UE i spoza UE w ich stosunkach z europejskimi partiami politycznymi lub europejskimi fundacjami politycznymi. Poza konsekwencjami dla wkładów i darowizn, należy zachować ostrożność w odniesieniu do zakresu udziału obywateli lub podmiotów spoza UE w strukturach zarządzania europejskimi partiami i fundacjami politycznymi.

  • W szczególności należy zagwarantować, aby osoby nieposiadające obywatelstwa UE lub podmioty spoza UE nie mogły, indywidualnie lub zbiorowo,
    • narzucić sposobu postępowania lub

    • zablokować dane postępowanie wbrew woli większości oddających głos obywateli Unii lub pochodzących z Unii członków organów zarządzających europejską partią polityczną lub europejską fundacją polityczną.